Thận và não bộ: Mối liên hệ theo y học cổ truyền và cách dưỡng thận trong đời sống

Nhiều người thường xuyên cảm thấy chóng mặt, hay quên, thiếu tập trung, suy nghĩ chậm chạp nhưng không phát hiện tổn thương rõ ràng ở não bộ. Theo quan niệm của y học cổ truyền, những biểu hiện này có thể liên quan đến tình trạng thận tinh suy giảm.

Thận tinh và vai trò nuôi dưỡng não bộ

Trong y học cổ truyền, thận được coi là “gốc của tiên thiên”, giữ vai trò nền tảng đối với sự sinh trưởng, phát triển và duy trì các hoạt động sống của con người. Thận nằm hai bên cột sống, vùng thắt lưng, tuy kích thước nhỏ nhưng được xem là nơi tích trữ năng lượng quan trọng của cơ thể.

Hình ảnh minh họa.

Y học cổ truyền cho rằng thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy sinh não. Theo một số tài liệu nghiên cứu, quá trình chuyển hóa từ tinh sang tủy rồi nuôi dưỡng não bộ là mối liên hệ chặt chẽ, thể hiện vai trò gián tiếp của thận đối với trí nhớ và khả năng tư duy.

Khi thận khí sung mãn, thận tinh đầy đủ, con người thường có tư duy linh hoạt, trí nhớ tốt, tai mắt tinh nhanh. Ngược lại, nếu thận tinh suy giảm, não bộ không được nuôi dưỡng đầy đủ, có thể xuất hiện các biểu hiện như:

• Hay quên, giảm khả năng tập trung

• Chóng mặt, uể oải

• Suy nghĩ chậm chạp

• Trường hợp nặng có thể liên quan đến suy giảm nhận thức

Dưỡng thận trong đời sống hằng ngày

Việc dưỡng thận theo y học cổ truyền không chỉ dựa vào thuốc mà còn gắn chặt với lối sống, chế độ ăn uống và tinh thần.

1. Lối sống lành mạnh – nền tảng của dưỡng thận

Một số nguyên tắc cơ bản giúp bảo vệ và nuôi dưỡng thận:

• Sinh hoạt điều độ, hạn chế thức khuya

• Uống nước vừa đủ, tránh lạm dụng đồ uống có cồn

• Không hút thuốc lá

• Duy trì cân nặng hợp lý

• Giữ tinh thần ổn định, tránh căng thẳng kéo dài

Bên cạnh đó, y học cổ truyền cho rằng vận động điều độ có lợi cho thận khí. Các hình thức vận động nhẹ nhàng như đi bộ, chạy chậm, thể dục nhịp điệu, thái cực quyền… đều phù hợp với nhiều lứa tuổi.

2. Dinh dưỡng hỗ trợ dưỡng thận

Y học cổ truyền nhấn mạnh việc ăn uống cần phù hợp với thể trạng mỗi người, đặc biệt là phân biệt giữa thận âm hư và thận dương hư.

• Người thận âm hư thường được khuyên sử dụng các thực phẩm có tính bổ dưỡng, mát như: thịt vịt, thịt lợn nạc, đậu đen, đậu xanh, dâu tằm, khoai mỡ… và hạn chế đồ cay nóng.

• Người thận dương hư có thể sử dụng các thực phẩm mang tính ôn ấm như thịt cừu, tỏi tây… với liều lượng phù hợp.

3. Một số bài ăn uống theo kinh nghiệm y học cổ truyền

Dưới đây là những bài ăn – uống mang tính tham khảo, thường được nhắc đến trong y học cổ truyền:

• Trà dâu tằm: Dâu tằm khô, mận đen, thêm đường phèn, sắc nước uống, thường được dùng với mục đích tư dưỡng.

• Canh hoa hòe – hạt sen: Hoa hòe tươi, hạt sen, sơn tra, nấu chín, có tác dụng an thần theo kinh nghiệm dân gian.

• Một số bài thuốc cổ phương bổ can thận được ghi chép trong y thư cổ, chỉ nên sử dụng khi có tư vấn chuyên môn.

⚠️ Lưu ý: Các bài trên mang tính kinh nghiệm dân gian, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị y khoa.

4. Một số cách dưỡng thận không dùng thuốc

• Giữ tinh thần ổn định: Y học cổ truyền cho rằng lo âu, sợ hãi kéo dài có thể ảnh hưởng đến thận.

• Xoa tai: Tai được xem là có liên quan đến thận, việc xoa bóp nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn cơ thể.

• Giữ ấm thắt lưng và bàn chân: Tránh để lạnh, đặc biệt trong mùa lạnh hoặc khi ngủ.

• Không nhịn tiểu: Nhịn tiểu kéo dài có thể gây ảnh hưởng không tốt đến hệ tiết niệu.

Lưu ý quan trọng khi sử dụng sản phẩm bổ thận

Việc sử dụng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung cần hết sức thận trọng. Không nên tự ý dùng các sản phẩm “bổ thận” theo truyền miệng hoặc quảng cáo, vì bổ sai có thể gây phản tác dụng, làm tăng gánh nặng cho thận.

👉 Người có biểu hiện kéo dài như suy giảm trí nhớ, mệt mỏi, chóng mặt nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được tư vấn phù hợp.

(Nguồn tin tổng hợp)

Xem video tham khảo (nguồn SKĐS)