Trong trật tự quốc tế hiện đại, niềm tin giữa các quốc gia đồng minh là nền tảng quan trọng giúp duy trì ổn định và hợp tác lâu dài. Tuy nhiên, những thay đổi trong định hướng chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ những năm gần đây đang đặt ra nhiều câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Washington. Chiến lược

“Nước Mỹ trên hết” gắn liền với Tổng thống Donald Trump được xem là một trong những nhân tố làm gia tăng các hoài nghi đó.Tổng Thống Mỹ Donald Trump gắn liền với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết”.

Theo Wall Street Journal, hình ảnh nước Mỹ từng đại diện cho sự đoàn kết và dẫn dắt trật tự quốc tế đang chịu nhiều tổn hại khi chiến lược “Nước Mỹ trên hết” được triển khai một cách cứng rắn. Thay vì đóng vai trò điều phối và bảo đảm lợi ích chung, Washington ngày càng bị nhìn nhận như một đối tác khó đoán, ưu tiên lợi ích ngắn hạn của mình hơn các cam kết lâu dài với đồng minh.

Trong nhiều thập kỷ, Berlin là biểu tượng tiêu biểu cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Những dấu mốc lịch sử như câu nói “Ich bin ein Berliner” của Tổng thống John F. Kennedy năm 1963 hay lời kêu gọi phá bỏ Bức tường Berlin của Tổng thống Ronald Reagan năm 1987 từng củng cố hình ảnh Mỹ là trụ cột bảo vệ tự do và an ninh châu Âu. Các thông điệp này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn phản ánh một chiến lược dựa trên liên minh và lòng tin.

Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, thái độ của dư luận tại Berlin cũng như nhiều thủ đô châu Âu đã thay đổi rõ rệt. Những phát ngôn chỉ trích, thậm chí mang tính mỉa mai đối với đồng minh, cùng với việc đặt câu hỏi về giá trị của các liên minh truyền thống, đã làm suy giảm cảm nhận tích cực vốn có đối với Mỹ. Điều này cho thấy chính sách đối ngoại không chỉ được đánh giá qua quyết định cụ thể mà còn qua ngôn từ và thông điệp chính trị.

Các khảo sát dư luận củng cố nhận định trên. Tỷ lệ người dân châu Âu coi Mỹ là đồng minh giảm xuống mức rất thấp, trong khi cái nhìn tiêu cực gia tăng tại Đức, Anh và nhiều quốc gia khác. Ở Bắc Mỹ, Canada và Mexico cũng ghi nhận mức độ hoài nghi cao hơn đối với Washington. Tại châu Á, đặc biệt là Hàn Quốc, những sự cố liên quan đến chính sách nhập cư và thương mại đã góp phần làm lung lay niềm tin vào vai trò bảo trợ an ninh của Mỹ.

Sự suy giảm uy tín này không chỉ dừng ở lĩnh vực ngoại giao mà còn lan sang kinh tế và an ninh. Du lịch quốc tế đến Mỹ sụt giảm, hành vi tiêu dùng tại một số nước chuyển sang tránh hàng hóa Mỹ, trong khi các doanh nghiệp châu Á chủ động đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro từ chính sách thương mại thiếu ổn định. Về an ninh, khi cam kết của Washington bị nghi ngờ, nhiều quốc gia buộc phải cân nhắc tăng cường năng lực phòng vệ độc lập, thậm chí xuất hiện các cuộc thảo luận nhạy cảm liên quan đến vũ khí chiến lược.

Theo phân tích của các học giả, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở từng quyết định riêng lẻ mà ở sự xói mòn của “vốn lòng tin” tích lũy suốt nhiều thập kỷ. Ông Robert Kagan, nghiên cứu viên tại Brookings Institution, cho rằng trật tự quốc tế hình thành sau Thế chiến II dựa trên sự trao đổi lợi ích: đồng minh chấp nhận vai trò dẫn dắt của Mỹ để đổi lấy bảo đảm an ninh và tính ổn định. Khi cơ chế này bị phá vỡ, hệ quả mang tính hệ thống là điều khó tránh.

Từ góc nhìn châu Âu, cựu Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen cho rằng chính các hành động đơn phương của Washington đã thúc đẩy những quan điểm kêu gọi châu Âu tìm kiếm phương án tự chủ hơn về chiến lược. Điều này phản ánh một sự dịch chuyển tư duy, từ phụ thuộc vào một trung tâm quyền lực sang mô hình phân tán và thận trọng hơn.

Chiến lược “Nước Mỹ trên hết” đã tạo ra những tác động sâu rộng vượt ra ngoài phạm vi chính sách đối nội, đặt lại câu hỏi về vai trò và trách nhiệm toàn cầu của Hoa Kỳ. Trong bối cảnh thế giới ngày càng đa cực và liên kết chặt chẽ, sự suy giảm lòng tin có thể dẫn tới những điều chỉnh lâu dài trong cấu trúc liên minh quốc tế. Cách Washington cân bằng giữa lợi ích quốc gia và nghĩa vụ quốc tế trong thời gian tới sẽ tiếp tục là một biến số quan trọng của trật tự toàn cầu.

Nguồn: Thuvien24h.vn (Biên soạn và tổng hợp)

Video tham khảo: Kênh YouTube Tiền Phong