Trong những năm gần đây, Bắc Cực nổi lên như một không gian địa – chính trị mới, nơi biến đổi khí hậu, tài nguyên, tuyến hàng hải và cạnh tranh chiến lược đan xen phức tạp. Tại Davos, Diễn đàn Kinh tế Thế giới không chỉ là nơi bàn chuyện kinh tế, mà ngày càng trở thành diễn đàn thảo luận các vấn đề an ninh toàn cầu, trong đó có Bắc Cực và Greenland.

Những phát biểu liên quan đến Greenland của Donald Trump tại Davos đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ, đặt ra nhiều câu hỏi về vai trò của NATO, chủ quyền lãnh thổ và trật tự an ninh Bắc Cực trong tương lai.

Vì sao Greenland trở thành tâm điểm chiến lược?

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, nhưng có vị trí địa chiến lược đặc biệt:

Nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, kiểm soát các tuyến tiếp cận Bắc Cực

Gần các tuyến hàng hải mới hình thành do băng tan

Giàu tài nguyên tiềm năng (khoáng sản, năng lượng)

Trong bối cảnh Bắc Cực ấm lên nhanh hơn phần còn lại của thế giới, Greenland không còn là “vùng băng giá xa xôi”, mà trở thành điểm tựa chiến lược trong cạnh tranh giữa các cường quốc.

 Phát biểu của Trump tại Davos và phản ứng quốc tế

Tại Davos, các phát biểu của Trump liên quan đến việc Mỹ và NATO cần tăng vai trò tại Bắc Cực – trong đó có Greenland – đã tạo ra nhiều cách hiểu khác nhau.

Điểm cần lưu ý:

Không có tuyên bố chính thức nào về việc thay đổi chủ quyền Greenland

Không có hiệp ước hay thỏa thuận lãnh thổ được ký kết

Trọng tâm thảo luận xoay quanh an ninh Bắc Cực và vai trò của NATO

Tuy nhiên, phong cách phát biểu trực diện và mang tính thương lượng cao của Trump đã khiến một số đồng minh châu Âu tỏ ra thận trọng, đặc biệt là Đan Mạch và các nước Bắc Âu.

NATO và bài toán Bắc Cực

Đối với NATO, Bắc Cực đang trở thành một mặt trận chiến lược mới:

Nga gia tăng hiện diện quân sự ở vùng cực

Trung Quốc tự xác định mình là “quốc gia cận Bắc Cực”

Các tuyến hàng hải mới có ý nghĩa kinh tế và quân sự

Trong bối cảnh đó, NATO có xu hướng:

Tăng cường phối hợp phòng thủ

Bảo vệ tự do hàng hải

Giữ ổn định khu vực trên cơ sở luật pháp quốc tế

Các cuộc thảo luận tại Davos cho thấy NATO quan tâm đến quản trị Bắc Cực, hơn là thay đổi biên giới hay chủ quyền.

Trật tự Bắc Cực có thực sự bị “đảo lộn”?

Nhìn một cách tỉnh táo, có thể thấy:

Trật tự Bắc Cực chưa bị đảo lộn, nhưng đang chuyển động rõ rệt

Greenland trở thành biểu tượng cho sự thay đổi cán cân chiến lược

Davos đóng vai trò là nơi phát tín hiệu chính trị, không phải nơi ra quyết định ràng buộc

Những phản ứng mạnh mẽ chủ yếu phản ánh lo ngại về cách tiếp cận, hơn là một cuộc khủng hoảng thực sự trong NATO.

Vấn đề Greenland tại Davos cho thấy một thực tế quan trọng:
Bắc Cực đang chuyển từ “vùng ngoại biên” thành “trung tâm chiến lược mới” của thế giới.

Các phát biểu gây chú ý của Trump không làm thay đổi ngay lập tức trật tự khu vực, nhưng:

Buộc NATO và châu Âu phải nhìn lại vai trò của mình ở Bắc Cực

Khiến các quốc gia liên quan nhấn mạnh hơn vấn đề chủ quyền và luật pháp quốc tế

Đặt Greenland vào tâm điểm các thảo luận địa – chính trị dài hạn

Davos không làm chấn động Bắc Cực theo nghĩa sụp đổ trật tự, nhưng phản ánh sự dịch chuyển chiến lược đang diễn ra âm thầm. Greenland, NATO và Bắc Cực sẽ tiếp tục là những chủ đề then chốt trong an ninh toàn cầu nhiều năm tới, bất kể cá nhân lãnh đạo nào nắm quyền.

Nguồn: Thuvien24h.vn (Biên soạn và tổng hợp)

Nguồn video: YouTube – Kênh Thế Giới Tiêu Điểm